Латвія
| Латвія | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Latvija | |||||
| |||||
 | |||||
|
| |||||
| Основны інформації | |||||
| 57°N, 25°E | |||||
| Часть од | Балтійські країни, Європейська економічна зона | ||||
| Засноване | 18 новембра 1918 | ||||
| Жытелїв | 1 845 096 (1 януар 2026)[1] | ||||
| Розлога | 64 593,77 км²,[2] 61 760,39 км²[2] | ||||
| Поштовы індексы | LV-1919 | ||||
| Часова зона | UTC+2:00, UTC+3:00 | ||||
| Географично | Балтійські країни, Сїверна Европа | ||||
| Водный обєкт | Балтіцьке море | ||||
| Подїл | Дауґавпілс, Юрмала, Лієпая, Резекне, Ріґа, Вентспілс, Алуксненський край, Гулбенський край, Ліванський край, Олайнський край, Саласпілський край, Валкський край, Вентспілський край, Єлгава, Адазький край, Айзкраукленський край, Аугшдаугавський край, Балвський край, Цесіський край, Південнокурземський край, Добельський край, Єкабпільський край, Єлгавський край, Краславський край, Кулдизький край, Кекавський край, Лімбазький край, Лудзенський край, Мадонський край, Марупський край, Огрський край, Прейльський край, Резекненський край, Ропазький край, Салдуський край, Саулкрастський край, Сігулдський край, Смілтенський край, Талсинський край, Тукумський край, Валміерський край | ||||
| Назва жытелїв | Let, Latvian, lett, latvietis, Latviano, Latviyänan, латвиец, латвийка, латвийцы, لاتفي, لاتفية, لاتفيون, letó, letona, letons, латвієць, латиш, латвійка, латишка, латвійці, латиші, לטבי, לטבית, letoni, leton, letonă, লাতভীয়, lettone, lettoni, latvisce, letón, letona, latviete, lätlased, letón, letona, Letton, Lettonne, Latvians, latvialainen, latvialaiset, lètone, lètoni, lètona, lètono, لاتڤي, لاتڤية, لاتڤيين, لاتڤيات, Laitviach, Lette, Letten, Lettin, Lettinnen | ||||
| Історія | історія Латвії | ||||
 | |||||
| Штатный уряд | |||||
| Вебова сторінка | https://www.president.lv/, https://www.mk.gov.lv/ | ||||
.svg)
Ла́твія (лот. Latvija [ˈlatvija] 
высловность, латґал. Latveja, лів. Lețmō), офіціално Латві́йська респу́бліка (лот. Latvijas Republika, латґал. Latvejas Republika, лів. Lețmō Vabāmō) є крайина в Балтійськум реґіоні в сівернуй Европі. Латвія — єдна из трьох Балтійськых держав уєдно из Естонійов и Литвов. На сівері Латвія граничит из Естонійов; на югови з Литвов; на восток из Російов; на юговосток из Білорусьов; на запад має морську границю из Швеційов.
Латвія занимат площу 64,573 км²[3] и має 1.83 млн обывателюв.[4] Розміщена є у помірному кліматичному поясі.[5] Головным и майвеликым варошом Латвії є Ріґа, другым майвеликым варошом — Дауґавпілс.
Латвійці чинят 65.5% населеня крайины, належат ид балтськуй етноязыковуй ґрупі тай приказувут по латвійськы. Майчитавов націоналнов меншинов у крайині сут росіяне, котрі чинят почти четвертину населеня; 37.7% населеня мавут російську бесіду за рудну.[6]
Латвія — розвинута крайина з высокым доходком, розвинутов економіков, котра має 39. місто у Індексови людського розвою. Она є членом Европської унії (уд 2004), Еврозоны, НАТО, Рады Европы, Орґанізації споєных націй, Рады держав Балтійського моря, Межинародного валутного фонда, Нордично-Балтської вусямкы (Nordic-Baltic Eight), Нордичного інвестиційного банка, Орґанізації про економічну спувпрацю тай розвуй, Орґанізації про безпеку и спувпрацю в Европі тай Світової торгової орґанізації.
Офіційнов валутов у Латвії є евро.
Сторочами Латвія была пуд тевтонськым, шведськым, польсько-литовськым и російськым правліньом. Дустала незалежность 18. новембра 1918. року, удколовши ся уд Російської імперії по кунци Першої світової войны.[7] По переворотови 1934. року и встановліню власти диктатора Карліса Улманіса держава зачала ставати чим дале, тым май автократичнов.[8] Фактична незалежность Латвії была перервата на зачаткови Другої світової войны, раз окупаційов крайины Совєтськым союзом, дале окупаційов Латвії Націштськов Німещинов у 1941, а пак наново повторнов совєтськов окупаційов у 1944, котра на слідувучі 45 рокув исформовала Латвійську ССР. Позад іміґрації бігом совєтської окупації, етнічні росіяне стали майчитавов меншинов у крайині. У 1987. році у балтійськых совєтськых республіках ся зачала мирна Співавуча револуція, котра ся кунчила 21. авґуста 1991 удновліньом їх фактичної и офіційної незалежности.[замітка 1] Удтовды Латвія стала демократичнов унітарнов парламентнов республіков.
Етимолоґія
[едітовати | едітовати жрідло]Назывка „Латвія“ походит уд назвы народа латґалцюв, єдного из чотырьох індоевропськых балтськых племен (уєдно из курами, селами тай земґалами), котрі сформовали етнічноє ядро сучасных латвійцюв уєдно из балтофінськыми лівами.[9] Генріх Латвійськый увюг у хоснованя латинцізації назывкы крайины, „Lettigallia“ тай „Lethia“, обідві з котрых походят уд назвы латґалцюв. Уд сих термінув пушли варіації назывкы крайины у романськых (уд „Letonia“) и дакулькох ґерманськых языках (уд „Lettland“).[10]
Заміткы
[едітовати | едітовати жрідло]- ↑ 21. авґуста 1991. року по авґустовому пучови Верьховна рада прияла конституційный закон „За державность Латвійської республікы“, уголосивши Статю 5 Декларації неплатнов и так кунчивши переходный період и удновивши фактичну незалежность.
Референції
[едітовати | едітовати жрідло]- ↑ Iedzīvotāju skaits pēc tautības reģionos, pilsētās, novados, pagastos, apkaimēs un blīvi apdzīvotās teritorijās gada sākumā (pēc administratīvi teritoriālās reformas 2021. gadā). https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__POP__IR__IRE/IRE071/. [перевірено 25 юній 2026].
- 1 2 Reģionu, novadu, pilsētu un pagastu kopējā un sauszemes platība gada sākumā. https://data.stat.gov.lv/pxweb/lv/OSP_PUB/START__ENV__DR__DRT/DRT011/. [перевірено 19 юній 2026].
- ↑ Caballero.lv. Key facts about Latvia (по en-GB). https://www.latvia.eu/our-dna/key-facts/. [перевірено 2026-01-24].
- ↑ Latvia Population (1960–2026) & Projected decline (по en). 2025-10-22. https://georank.org/population/latvia. [перевірено 2026-01-24].
- ↑ Weather information in Latvia. www.travelsignposts.com. 14 March 2015. http://www.travelsignposts.com/Latvia/latvia-riga-weather.php. [перевірено 14 March 2015].
- ↑ Latvian is the mother tongue of 64% of the population of Latvia. https://eng.lsm.lv/article/society/society/24.10.2023-latvian-is-the-mother-tongue-of-64-of-the-population-of-latvia.a528983/#:~:text=Latvian%20and%20Russian%20are%20the,for%208.4%20%25%20of%20its%20population..
- ↑ Ģērmanis, Uldis (2007). Ojārs Kalniņš. ed (по en). The Latvian Saga (11th ed.). Riga: Atēna. с. 268. ISBN 9789984342917. OCLC 213385330.
- ↑ History of Latvia 1918-1940 (по en). 3 December 2015. https://www.latvia.eu/history-latvia-1918-1940. [перевірено 28 January 2021].
- ↑ Latvia in Brief. Latvian Institute. 2012. http://latinst.lv/wp-content/uploads/2012/01/Latvia_in_brief.pdf. [перевірено 12 May 2011].
- ↑ Baltic Online. The University of Texas at Austin. http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/litol-0-X.html. [перевірено 12 May 2011].
Одкликованя
[едітовати | едітовати жрідло]
Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите.
| ||||||||
| |||||||
| |||||||
