Ясѣня

Матеріал з Вікіпедія
(Напрямленый з Ясіня)
Перейти до навігації Перейти до пошуку
Мѣстечко Украины
Ясѣня
Ясіня (укр.), Kőrösmező (мад.), Jasiňa (чеш.)
Герб
Герб
Давны назвы Keoreosmezew, 1555[1]
Еврорегион Карпаты
Область Закарпатска
Район Раховскый
Селищна рада Ясѣнянска
Координаты 48°16′00″ с. ш. 24°22′29″ в. д. / 48.266667° с. ш. 24.374722° в. д. (G) (O) (Я)
Площа 1,46 км²
Надморска вышка 652[2] м
Жителей 8619 особ (2017[3])
Часова зона UTC+2, влѣтѣ UTC+3
Телефонный код +380 3132
Поштовый индекс 90630
КОАТУУ 2123656200

Ясѣня, гуц. диалект Ясинье, (мад.) Kőrösmező, (чеш.) Jasiňa — мѣстечко Раховского района Закарпатской области. Статус мѣстечка, «селище мѣстского типа» (укр.), достало в року 1947.[4]

Полога[едітовати | едітовати жрідло]

Лежить в долинѣ меджи горскыма пасмами Чорногора и Свидовець, над рѣков Чорна Тиса. Оддалене о 30 км од районного центра и 274 км од областного.

Середня рочна теплота +6°C, януара -6°C, юла +16,9°C.[2]

История[едітовати | едітовати жрідло]

Выгляд на Ясѣня

Перва упоминка походить з року 1555 (Keoreosmezew, 1555)[1].

В року 1724 выставлена перва клавзура, хоснована про сплав дерева.[4]

До Трианона належало ку Тисянскому округу (Tiszavölgyi járás) жупы Мараморош (Máramaros vármegye). В року 1910 мало 9795 обывательох, з них было Русинох 6824, Нѣмцьох 1484, Мадярох 1461.[5] По роспадѣ Австро-Мадярщины в наставшой атмосферѣ нестабилности в року 1919 село стало ся центром Гуцулской републикы, котра продержала ся до половкы рока.

В року 1930 в селѣ жили 10614 обывателѣ, з того Русины — 7365, Евреи — 1352, Мадяре — 1154, Чехы и Словакы — 497, иншы — 14, чужоземцѣ — 180. Религийны громады: 6454 — грекокатоликы, 1545 — римокатоликы, 923 — православны. В селѣ быв нотарскый уряд, пошта, телеграф, телефон; три лѣсовы и една земелна управа; иншпекторат, уряд и филиалкы цолной службы (так званы финанцы); жандарскый уряд и его филиалкы. Промысловы и транспортны объекты: електрарня, бензопумпа, три лѣсосплавны ставбы з клавзурами, желѣзнична штация в селѣ и мала штация на польско-чехословацкой граници (Зимир). В селѣ была русинска горожанка (4 класы) з чешскым оддѣлѣньом; державна русинска фахова школа роботы з деревом з тырвалов выставков гуцулскых людовых выробкох; русинска народна школа (5 клас), чешска народна школа (2 класы); болниця з двома дохторами.[6]

В часѣ Другой свѣтовой войны бой за Ясѣня продовжав ся 17 днѣ, од 28. септембра 1944. Червена армада зашла в село 14. октобра 1944, утративши 413 воякох мертвыма. Зоз села звербовали на поповнѣня 300 обывательох.[4]

Жерела и одказы[едітовати | едітовати жрідло]

Референции[едітовати | едітовати жрідло]

  1. 1,0 1,1 Sebestyén Zs., с. 78.
  2. 2,0 2,1 Král J., с. 35.
  3. Статистичний збірник «Чисельність наявного населення України» на 1 січня 2017 року, с. 32.
  4. 4,0 4,1 4,2 Лелекач М.М, Молдавчук В.С.: Ясіня. //Тронько П. и др. (ред.) Історія міст і сіл України. Том 7., сс. 514-523.
  5. A történelmi Magyarország...
  6. Достал, Я., cc. 142-143.