Перейти до вмісту

Афріканс

Зо сторінкы Вікіпедія
(Напрямленый з Африцькый язык)


Афріканс
Afrikaans
Region Южна Африка
Етніціта Афріканеры
Фаребны
Native speakers
 (2011)[1]
Early forms
*Капскый діалект
латиніка (алфавіт афріканс), арабске писмо
Знаковый афріканс[2]
Офіціалный статус
Узнаный меншыновый
язык в
Реґулованый Языковов комісіёв Югоафрицькой академії про наукы і уменя
Языковы коды
ISO 639-1 af
ISO 639-2 afr
ISO 639-3 afr
Glottolog afri1274
Linguasphere 52-ACB-ba
   бісїдує векшына часть
   бісїдує меншына часть
Афріканс є класіфікованый як огрозеный язык в Атласї огрозеных языків світа ЮНЕСКО
[3][4]
Colin speaking Afrikaans
Alaric speaking Afrikaans
Rossouw speaking Afrikaans

Афріка́нс[5] (афрік. Afrikaans, die Afrikaanse taal [afrəˈkãːs]) є западоґерманьскый язык, котрым бісїдують в Югоафрицькій републіцї, Намібії і в меншій мірї ай в Ботсванї, Замбії, Зімбабве і Арґентинї, де ґрупа в Сармєнтї бісїдують патаґоньскым діалектом. Взникав з голандьского наріча[6][7] Южной Голандії (голандьскый діалект),[8][9] котрым бісїдовали переважно голандьскы осадници і рабы обывателї голандьской Капской колонії, де ся в 17. і 18. сторочі поступно зачали вывивати ёго характерістічны особитости.[10]

Obelisks of the Afrikaans Language Monument near Paarl

На основі скоршых штудій діалектів афріканс ся высловила теорія, же по Великім треку 30. роках 19. стороча правдоподобно екзістовали три главны історічны діалекты. Тоты діалекты суть діалекты Северного мысу, Западного мыску і Выходного мысу. Northern Cape dialect may have resulted from contact between Dutch settlers and the Khoekhoe people between the Great Karoo and the Kunene, and Eastern Cape dialect between the Dutch and the Xhosa. Remnants of these dialects still remain in present-day Afrikaans, although the standardising effect of Standard Afrikaans has contributed to a great levelling of differences in modern times.[потребне лїпше жрїдло] Oranjerivier-Afrikaans (Orange River Afrikaans) is a major variety, including the Oranjerivier Afrikaans spoken by whites and Griqua Afrikaans spoken by Griqua as well as Namakwalands. There is also a prison cant, known as Sabela, which is based on Afrikaans, yet heavily influenced by Zulu. This language is used as a secret language in prison and is taught to initiates.

Высловность языка афріканс

Статя 1 Універзалной декларації людьскых прав:[11]

Alle menslike wesens word vry, met gelyke waardigheid en regte, gebore. Hulle het rede en gewete en behoort in die gees van broederskap teenoor mekaar op te tree.

Псалм 23 переклад з року 1953:[12]

Die Here is my Herder, niks sal my ontbreek nie.
Hy laat my neerlê in groen weivelde; na waters waar rus is, lei Hy my heen.
Hy verkwik my siel; Hy lei my in die spore van geregtigheid, om sy Naam ontwil.
Al gaan ek ook in 'n dal van doodskaduwee, ek sal geen onheil vrees nie; want U is met my: u stok en u staf die vertroos my.

Псалм 23 переклад з року 1983:[12]

Die Here is my Herder, ek kom niks kort nie.
Hy laat my rus in groen weivelde. Hy bring my by waters waar daar vrede is.
Hy gee my nuwe krag. Hy lei my op die regte paaie tot eer van Sy naam.
Selfs al gaan ek deur donker dieptes, sal ek nie bang wees nie, want U is by my. In U hande is ek veilig.

Отченаш (переклад з языка афріканс, верзія „New Living Version“):[13]

Ons Vader in die hemel, laat u Naam geheilig word.
Laat u koninkryk kom.
Laat u wil hier op aarde uitgevoer word soos in die hemel.
Gee ons die porsie brood wat ons vir vandag nodig het.
En vergeef ons ons sondeskuld soos ons ook óns skuldenaars vergewe het.
Bewaar ons sodat ons nie aan verleiding sal toegee nie; maar bevry ons van die greep van die bose.
Want aan U behoort die koningskap,
en die krag,
en die heerlikheid,
vir altyd.
Amen.

  1. [1] at Ethnologue (19th ed., 2016) Шаблона:Closed access
  2. Aarons & Reynolds, "South African Sign Language" in Monaghan (ed.), Many Ways to be Deaf: International Variation in Deaf Communities (2003).
  3. Daniels, Keliah (30 March 2013). Afrikaans now potentially a 'vulnerable' language – UNESCO. https://www.thesouthafrican.com/gauteng/afrikaans-now-potentially-a-vulnerable-language-unesco-30-march-2023/. 
  4. Mahogo, Princess (29 March 2013). Afrikaans listed as 'potentially vulnerable' by UNESCO: AfriForum. https://www.jacarandafm.com/news/news/afrikaans-listed-potentially-vulnerable-unesco-afriforum/. 
  5. Плїшкова, Анна; Копорова, Кветослава; Ябур, Василь (2019). Русиньскый язык: Комплексный опис языковой сістемы в контекстї кодіфікації. Acta Universitatis Prešoviensis. Пряшів: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity. с. 13. ISBN 978-80-555-2243-2. 
  6. K. Pithouse, C. Mitchell, R. Moletsane, Making Connections: Self-Study & Social Action, p.91
  7. J. A. Heese (1971) (по Afrikaans). Die herkoms van die Afrikaner, 1657–1867. Cape Town: A. A. Balkema. OCLC 1821706. 
  8. Herkomst en groei van het Afrikaans – G.G. Kloeke (1950)
  9. Heeringa, Wilbert; de Wet, Febe; van Huyssteen, Gerhard B. (2015), The origin of Afrikaans pronunciation: a comparison to west Germanic languages and Dutch dialects, Stellenbosch Papers in Linguistics Plus 47, doi:10.5842/47-0-649, ISSN 2224-3380 
  10. Abel Coetzee (1948). Standaard Afrikaans. Afrikaner Pers. http://www.dbnl.org/arch/coet003stan01_01/pag/coet003stan01_01.pdf. 
  11. Universal Declaration of Human Rights. https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/translations/afrikaans. [перевірено 30 December 2024]. 
  12. 12,0 12,1 Шаблона:Multiref2
  13. MATTEUS 6, NLV Bybel (по af). YouVersion. https://www.bible.com/af/bible/117/MAT.6.NLV. [перевірено 7 June 2024].