Ензім
Ензім є проста ці складжена білковина з каталітічнов актівітов. Ензімы становлюють повагу і швыдкость хемічных реакцій і керують векшыну біохемічных процесів в тїлї вшыткых жывых творів враховано чоловіка. Наука о ензім ся зове ензімолоґія і розвивать ся особісто од 19. стороча, коли собі люде зачали внимати процесы, котры выникають напр. при травлїню їдла.
Основнов компонентов ензімів суть протеіны, на котры ся дуже часто вяжуть далшы додатковы молекулы знамы як кофакторы або простетічны ґрупы, котры участвують на каталізї. Сама ензіматічна реакція пробігать звычайно в тзв. актівнім місцї ензімів. Ензімів є дуже велё і може їх класіфіковати до шестёх ґруп: оксідоредуктазы, трансферазы, гідролазы, ліазы, ізомеразы і ліґазы. Вшыткы мають сполочну каталітічну функцію; знижують енерґетічну барьєру (ΔG) потребну про учінїня реакції. Ензімы обще суть выразно шпеціфічны і обычайно переміняють єден або дакілько мало субстратів, а то єдным дефінованым способом. Актівіта ензімів, заключена в овпливнїню швыдкости хемічных реакцій знижованём їх актівачной енерґії, залежыть головно на концентрації субстратів, теплотї, pH і притомности актіваторів і інгібіторів. Ціла шора ензімів уж нашла практічне схоснованя і в промыслї і дослїджованю.