Тісяча і єдна ніч
Тісяча і єдна ніч (перьскы هزار و یک شب Hazār-o Yak Šab, арабскы كتاب ألف ليلة وليلة Kitāb Alf Layla wa-Layla) є середовікый арабскый анонімный зборник народных приповідок, баёк, анекдот і далшых росповідань, котрый выникнув дас од 7. до 16. стороча і котрый подавать вірный образ соціалных сітуацій, нравів і звычаїв тогдыщнёго арабского світа.
[едіт.] Выник зборника
Найстарша часть зборника є індійского походжіня. Їднать ся о рамкове повіданя цілого зборника, т.є. росповіданя о мудрій Шегерезадї і крутім королёви Шагріярови і тыж пару далшых приповідок і баёк. За панованя перьской дінастії Сасанівцїв (224 – 651) ся тото росповіданя дістало до Перзії і там было обогачене о далшы приповідкы (індійскый і перьскый оріґінал ся але не нашов). До арабчіны быв зборник переведеный кінцём 7. стороча, як собі Арабы Перзію покорили і учінили з нёй часть свого каліфату. У 7. - 13. стороча быв зборник Арабами значно росшыреный. Выникли цїлы ціклы новых росповідань о аббасівскых каліфах, особісто о Гарунови ар-Рашідови, множество любостных і путёписных росповідань і десяткы куртых анекдот. До збодника были перебераны і решты старых мезопотамскых міфів, ґрецькы, візантьскы і жыдївскы темы. Великым іншпірачным жрідлом была тыж класічна арабска проза і історіґрафічна література, путёписы і зборникы мравонауковых приповідок. В зборнику ся часто поїднавать о астрономії, астролоґії і іншых науках, екзістує у ній і много одказів на Коран, часто є спомянутый Алаг і ёго пророк Могамед і неприятельство міджі |хрістіанами і мусулманами.
