Пріквел
Прі́квел (з лат. prae- – „перед“, „передтым“ і з анґл. sequel – „продовжіня“, „наслїдок“) є умелецьке дїло (книга, філм, телевізный серіал, відеогра і т. д.), якого сюжет ся одогровать перед подїями уж скоре створеного і выданого дїла. Головнов наратівнов функціёв пріквелу є розкрытя передісторії світа, высвітлїня скрытых мотівів головных героїв або демонштрація ключовых подїй, котры прямо вели к сітуацій зображенов в оріґіналнім (основнім) дїлї.[1]
Етімолоґія і історія терміну
[едітовати | едітовати жрідло]Слово „пріквел“ є неолоґізм і портманто. Взникло семантічнов і морфолоґічнов адаптаціёв слова „sequel“[2][3] (сіквел), причім корїнь быв споєным з префіксом pre-, яка означує часову предность дїї.
Подля Оксфордьского словника анґліцького языка ся тот термін по першыраз обявив в пресї в роцї 1958 в статї америцького писателя і крітіка Ентоні Баучера. В своєй рецензії про часопис „The Magazine of Fantasy & Science Fiction“ вжывав тото слово на опис роману Джеймса Бліша „They Shall Have Stars“, котрый сюжетно опереджовав пізнїше выданым книгам автора.[4]
Тот термін ся до шырокого масового ай академічного вжываня дістав на концї 70. років і в протягу 80. років, паралелно зо взником еры великых голівудьскых філмовых серій.
Характерістіка і наратівна функція
[едітовати | едітовати жрідло]На роздїл од сіквелів (продовжінь), якы посувають історію вперед до незнамой будучности, мають пріквелы барз шпеціфічну наратівну (драматічну іронію). Автор ай публіка допереду познають неминучій конець історії, кедьже тот є в фактічности зачатком оріґіналного дїла. Прото ся головна заплїтка пріквелу не ставать на вопросї „што ся стане на концї?“, але на вопросах „як саме ся то стало?“ і „яков цїнов ся герої стали такыма, якых їх знаєме?“[5]
З комерчного погляду дозволює вытворїня пріквелів штудіям і выдавательствам розшыровати прибытковы медіалны франшізы без того, жебы нарушыли завершены сюжетны лінії і лоґіку конця оріґіналного дїла.
Знамы приклады в културї
[едітовати | едітовати жрідло]Пріквелы ся стали неоддїлнов частёв сучасного масового уменя і суть шыроко заступены в розлічных медіях:
- Кінематоґрафія: Єдным з найкласічнїшых і комерчно найуспішнїшых прикладів є трілоґія пріквелів філмоаой саґы „Звіздны войны“ (Епізоды I–III, выданы в роках 1999–2005). Розповідать о змінї Анакіна Скайвокера і падї Републікы перед подїями оріґіналной трілоґії з років 1970–1980.[6] Прикладом є ай філмова трілоґія „Гобіт“ (2012–2014), котра опереджовать подїям „Пана перстінїв“.
- Література: в ціклї „Кронікы Нарнії“ од Клайва Стейплза Люіса роман „Чародїйників сыновець“ (1955) написаный і выданый як передпослїднїй, лемже з погляду внутрїшнёй хронолоґії выдуманого світа іде о пріквел, кедьже описує взник самотной Нарнії.
- Телевізія: Америцькый серіал „Радше закликайте Солови“ (2015–2022) є розсяглый телевізный пріквел, якый ся замірёвать на вывой адвоката Джіммі Маꥳлла дакілько років перед подїями кульового серіалу „Breaking Bad“.
- Відеогры: Гра Red Dead Redemption 2 (2018) є непозераючі на чісло „2“ в назві сюжетным пріквелом, яка розкрывать події із жывота банды Ван дер Лінде перед зачатком історії оріґіналной гры Red Dead Redemption (2010).
Поз. тыж
[едітовати | едітовати жрідло]Референції
[едітовати | едітовати жрідло]- ↑ Jess-Cooke, C. (2009). Film Sequels: Theory and Practice from Hollywood to Bollywood. Edinburgh: Edinburgh University Press. с. 5.
- ↑ Merriam-Webster's Collegiate Dictionary (10th ed.). Springfield, Massachusetts: Merriam-Webster. 1993. с. 921, 915, 1068, 246.
- ↑ prequel, n.. Oxford English Dictionary (3rd ed.). Oxford University Press. March 2012. http://www.oed.com/view/Entry/150546. [перевірено 19 April 2012].
- ↑ prequel, n.. Oxford University Press. https://www.oed.com/. [перевірено 2026-04-21].
- ↑ Henderson, S. (2014). The Hollywood Sequel: History & Form, 1911-2010. London: British Film Institute. с. 89.
- ↑ Kaminski, M. (2008). The Secret History of Star Wars. Kingston: Legacy Books Press. с. 295.
Література
[едітовати | едітовати жрідло]- Henderson, S. (2014). The Hollywood Sequel: History & Form, 1911-2010. London: British Film Institute.
- Jess-Cooke, C. (2009). Film Sequels: Theory and Practice from Hollywood to Bollywood. Edinburgh: Edinburgh University Press.
- Kaminski, M. (2008). The Secret History of Star Wars. Kingston: Legacy Books Press.
- Proctor, W., & Freeman, M. (Eds.). (2018). Global Convergence Cultures: Transmedia Earth. New York: Routledge.