Перейти до вмісту

Пол (біолоґія)

Зо сторінкы Вікіпедія

Тота статя є затля „Стыржень“. Поможте Вікіпедії так, же єй доповните і росшырите.

Сімбол чеперушкы
Дрозофіла, як и чоловік, и бульшина ссавцюв, має XY-систему вызначіня полу, што значит, ож самці мавут полові X- тай Y-хромосомы, а самиці — дві X-хромосомы.

Пол авадь поглавя є біолоґічна риса множачого ся половым способом орґанізма, котра вызначає выробленя ґамет єдного из двох розмірув авадь форм — чоловічых авадь жунськых ґамет.[1][2][3] Тіпово такі орґанізмы ся тоже класифікувут як чоловічого вадь жунського полу. Бігом полового розмножіня чоловіча и жунська ґаметы ся зливавут, обы сформовати зіґоту, котра ся розвиват у потомка, котрый наслідує рисы уд кажджого из родакув. Орґанізмы, котрі продукувут май малі ґаметы (сперматозоїды) сут самці тай ся удносят ид чоловічому полу, а орґанізмы, котрі продукувут май великі ґаметы (яйцьоклітины) — сут самиці тай удносят ся ид жунському.[4] Орґанізм, котрый выробляє обадва тіпы ґамет, кличе ся гермафродіт.[2][5]

У негермафродітськых видув пол орґанізма ся вызначає єднов из дакулькох біолоґічных систем; про бульшину ссавцюв ся пол вызначає подля XY-системы, де самець як правило має X- тай Y-хромосому (XY), а жона — дві X-хромосомы (XX). Другі системы тото ZW-система у потят тай XO-система у дакотрых овадув.[6] Температурозалежна система ся трафлят у рептилій тай раковидных.[7]

Самці тай самиці єдного вида годні быти фізично похожі (половый мономорфізм) вадь мати фізичні удликы (половый діморфізм). Полова селекція вадь выбор партнерув годні ускорити розвуй розлик межи полами.

  1. Sex and Reproduction (по en). Biology of Sex. Toronto: University of Toronto Press. 2018. с. 43. ISBN 978-1-4875-9337-7. „In sexually reproducing animals, there are two sexes, the male and the female. [...] We have already defined male and female based on gonads and on the type of gametes produced in those gonads, either eggs or sperm.“ 
  2. 2,0 2,1 Life: The Science of Biology. Sunderland, Mass.: Sinauer Associates; W.H. Freeman & Co.. 2000. с. 736. ISBN 978-0-7167-3873-2. „A single body can function as both male and female. Sexual reproduction requires both male and female haploid gametes. In most species, these gametes are produced by individuals that are either male or female. Species that have male and female members are called dioecious (from the Greek for 'two houses'). In some species, a single individual may possess both female and male reproductive systems. Such species are called monoecious ('one house') or hermaphroditic.“ 
  3. De Loof, Arnold (2018), Only two sex forms but multiple gender variants: How to explain?, Communicative & Integrative Biology 11 (1), doi:10.1080/19420889.2018.1427399, ISSN 1942-0889, PMID 29497472 
  4. [[[:Шаблона:GBurl]] Sex differences in parental care] (по en). The Evolution of Parental Care. Oxford University Press. 2012. с. 103. ISBN 978-0-19-969257-6. Шаблона:GBurl. „The answer is that there is an agreement by convention: individuals producing the smaller of the two gamete types – sperm or pollen – are males, and those producing larger gametes – eggs or ovules – are females.“ 
  5. [[[:Шаблона:GBurl]] Two sexes in one] (по en). Hermaphroditism: A Primer on the Biology, Ecology, and Evolution of Dual Sexuality. Columbia University Press. 2011. с. 1–7. ISBN 978-0-231-52715-6. Шаблона:GBurl. [перевірено 18 September 2020]. 
  6. Sex Determination, Sex Chromosomes, and Karyotype Evolution in Insects, The Journal of Heredity 108 (1): 78–93, January 2017, doi:10.1093/jhered/esw047, ISSN 0022-1503, PMID 27543823 
  7. Genetic Mechanisms of Sex Determination | Learn Science at Scitable, Nature Education 1 (1): 25, 2008, https://www.nature.com/scitable/topicpage/genetic-mechanisms-of-sex-determination-314/, [перевірено 13 April 2021]