Перейти до вмісту

Межинародный женськый день

Зо сторінкы Вікіпедія
Німецькый плакат «Женскый день» (1914)

Межинаро́дный де́нь борьбы́ за права жен (анґл. International Women's Day), повна назва Межинаро́дный де́нь боротьбы́ за права́ же́н і межинаро́дный мир (розолуціёв ОЗН від 1977 року) — є межинароднов датов, яку каждого року сяткуют 8. марца на споминку про културнї, політічнї та соціально-економичнї досягненя жен.[1] Темов сёї даты такойже є рух за людьскі права, выдїляючи права жен, заохочуючи увагу до такых питань, ги полова рівноправность, сексізм, репродуктивнї права тай насилство відносно жен.[2] Межинародный день борьбы за права жен зачав ся як соціалістичноє політічноє сято і є помішаным в културі вецерных держав, майнавперед в Европі, особливо в соціалістичному блоцї. В плынутї 20 стороча він сятковав ся в СССР тай державах соцтабору ги державноє сято. Межинародный день борьбы за права жен є майзначущым із феміністічных сят.

Первый раз сятковало ся 28. фебруара 1909 року в США за ініціативы соціалістичної партії Америкы як «Національный день жены»[3]. Слїдуючого року, одушевлёнї американскым взором, участницї Другої межинародної соціалістичної женської конференції в Коданї вырішили каждый рік за взором Межинародного дня труда сятковати «День жен», присяченый майнавперед борьбі за достаня женами выборных прав.[4] 19. марца 1911 року в Австро-Мадярщинї, Данії, Нїмещинї тай Швайцовы первый раз удїяв ся женськый день, якый в плынї слїдуючых дакількых років сятковав ся в розличнї днї вкінци фебруара ці на зачатку марца. Із зачатку 1920. років у Совітскому Союзї утвердилась дата 8. марца, затым, шо іменно в сесь день 1917 року з демонстрації роботниць зачалася Фебруарна револуція. Відтогды день сятковав ся переважно в державах «совітского блоку»[5], закы ёго у 1967 роцї не взяли на вызброєня феміністкы другої волны.[6] 1977 року, за совітскої ініціативы, резолуціёв Орґанізації Зъєдиненых Націй достав статус межинародного дня.[7][8]

  1. Nations, United. International Women's Day (по en). United Nations. Архівна копія з оріґінала зроблена 7 березня 2021. https://web.archive.org/web/20210307203632/https://www.un.org/en/observances/womens-day. [перевірено 8 березня 2021]. 
  2. About International Women's Day (по en). International Women's Day. Архівна копія з оріґінала зроблена 3 червня 2016. https://web.archive.org/web/20160603171245/https://www.internationalwomensday.com/About. [перевірено 8 березня 2021]. 
  3. International Women's Day History | International Women's Day | The University of Chicago (по en). iwd.uchicago.edu. Архівна копія з оріґінала зроблена 8 квітня 2017. https://web.archive.org/web/20170408081654/https://iwd.uchicago.edu/page/international-womens-day-history#1909%20The%20First%20National%20Woman's%20Day%20in%20the%20US. [перевірено 7 квітня 2017]. 
  4. Second International Conference of Socialist Women стр.21
  5. Rochelle Goldberg Ruthchild, «From West to East: International Women's Day, the First Decade», Aspasia: The International Yearbook of Central, Eastern, and Southeastern European Women's and Gender History, vol. 6 (2012): 1-24.
  6. Temma Kaplan, «On the Socialist Origins of International Women's Day», Feminist Studies, 11/1 (Ярь, 1985)
  7. International Women's Day, 8 March (по EN). www.un.org. Архівна копія з оріґінала зроблена 8 березня 2020. https://web.archive.org/web/20200308132802/http://www.un.org/en/observances/womens-day/background. [перевірено 7 березня 2020]. 
  8. Nations, United. Background | International Women's Day (по en). United Nations. Архівна копія з оріґінала зроблена 9 березня 2022. https://web.archive.org/web/20220309194906/https://www.un.org/en/observances/womens-day/background. [перевірено 8 березня 2021].