Вікіпедія:Інтересне/2025

Ту є часть архіву статей Інтересне тыждня, обсягуюча статї Інтересне тыждня, публікованы на Головній сторінцї в роцї 2025.

Аж на технічны едітації є недопустне, жебы ся мінив обсяг той сторінкы і їх підсторінок.

53

Вікіпедія:Інтересне/2025/53

52

22. децембра 1882. года Едвард Джонсон зробив перву електичну ґірланду про новогодньый стромик. В резултаті ґірланды стали традиційов, помінявши опасні свічкы.
24. децембра 1914. года зачало ся Руздвяноє примиреня на даякых участках Выходного фронта пуд час Первої світової войны. Солдаты з ворожых сторун колядовали, бавили в фотбал, хоронили вбитых. Айбо вскорі сурова война продовжила ся.

24. децембра 1814. года пудписано Гентськый мир межи США тай Великов Британійов. Закунчила ся Война 1812. года. В резултаті стороны не стратили території тай быв встановленый статус кво.

27. децембра 1831. года Чарлз Дарвін в свої 22 года удправив ся в експедицію на човнови. За 5 году вандрованя ученый назберав матеріалы, котрі стали основов про його будучну теорію еволуції.

Воєнна операція Ізраела "Ллятоє олово" против ХАМАС зачала ся 27. децембра 2008. года. Пуд час операції вмерло дас 1400 людий. Розсліжованя найшли возможні воєнні преступы.

22. децембра 1808. года удбыла ся премєра Пятої симфонії Бетховена у Відньови на концертови, што йшов 4 годины.

51

Вікіпедія:Інтересне/2025/51

50

10. децембра 1948. года Ґенерална Асамблея ООН у Парижови приняла Універзалну декларацію прав чилядника — документ, што выголосив основні права тай слободы каждого чилядника из самого уроджіня?
13. децембра 1934. года родив ся Александер Купар (Хуст) — карпаторусинськый писатиль реаліста, докторь архітектуры?
8. децембра 1941. года США офіціално вступили у Другу світову войну позад напада Японії на Перл-Гарбор дньом передже?
8. децембра 1987. года Рейґан тай Горбачов пудписали договор у Вашинґтоні што до покуртаня числа ядерного вызброя?
Бывшого учасника The Beatles Джонна Леннона застрілили 8. децембра 1980. года коло його хыжі в Ню Йорці?
12. децембра 1963. года Кенія офіціално дустала независимость уд Великої Британії?
13. децембра 1937. года японські войська зайшли в столицю Китая Нанкін. Вплыні слідуючых шести тыжню было вбито уд 200 до 300 тисяч місных людий. Сю траґічну подію называвут Нанкінськов різанинов?
8. децембра 1991. года лідеры Росії, Украйины тай Білорусі пудписали Біловезьку угоду про выголошіня независимости бывшых републик СССР а вчиніня Союза Независимых Держав?

49

2. децембра 1804. года Наполеон Бонапарт став імператором Франції. Руно через гуд ун вєдно з свойов армійов побідив у битві пуд Аустерліцом?
1. децембра 1918. года вчинило ся Корольовство сербу, горвату а словенцю (будучна Югославія)?
1. децембра 1959. года пудписано договор межи 12 державами што до мирноє научноє хоснованя Антарктикы?
Жорк Клод продемонстровав 3. децембра 1910. года перву неонову лампу в Парижови?
3. децембра 1992. года інженірь Ніл Папуорт удправив перву SMS («Merry Christmas») директору Vodafone Річардови Джарвісови?
5. децембра 1492. года Кристофор Колумб удкрыв острув Гаіті?
Фінландія выголосила независимость уд Росії 6. децембра 1917. года?
7. децембра 1941. года Японія напала на Перл-Гарбор, што выкликало вступ США у Другу світову войну?

48

24. новембра 1859. года Чарлз Дарвін опубликовав «Поведеня виду» (анґл. On the Origin of Species). Ся книга зачала модерну еволуційну теорію.

25. новембра 1915. года Алберт Айнштайн презентовав Прусськуй академії наук остаточну вирзію ровниць теорії удносности.

Премєра філма «Касабланка» («Casablanca») удбыла ся 26. новембра 1942. года у Ню Йоркови.

27. новембра 1895. года Алфред Нобел в Парижови пудписав свуй послідньый заповіт, в котрому ун дав вшиткі свої гроші на примії тым, ко принюс майбулшый хосен людству. Сяк ся заклала Нобелівська примія.

27. новембра 1095. года Папа Урбан II выголосив Первый хрестовый поход на Клермонському соборі. Фраза «Бог сього хоче!» («Deus vult!») знала знаємов у Европі.

29. новембра 1947. года Ґенерална Асамблея ОЗН загодила Резолуцію 181 (план розділа Палестины). Се удкрыло путь ид вытворіню державы Ізраел.

47

18. новембра 1626. года – дата, коли осятили Собор Сятого Петра. Ставба собора продовжовала ся поверх 100 году.

17. новембра 1869. года офіціално удкрыв ся Суезькый канал, котрый спойив Середоземноє а Червеноє моря, тым самым морська путь из Европы у Індію скоротила ся дас на 7 тисяч км.

Перва стріча лідеру СССР и США послі 6 году перерыва удбыла ся 20. новембра 1985. года. Горбачов и Рейґан прийшли на саміт в Женеві, де де-факто договорили ся про утихомиреня Студеної войны.

20. новембра 1945. года зачав ся Норінберґськый процес над главными нацистськыма преступниками.

21. новембра 1877. года Томас Едісон первый раз публично показав фоноґраф – направа про найграваня а удигрованя звука.

22. новембра 1963. года было вбито 35. президента США Джона Кеннеді. Се єдна з майзнаємых а переговорных подій ХХ стороча.

23. новембра 1248. года послі 6 місяцю обсады хрестоносці докус захопили Севілью, завершивши 500 гудньоє мусулманськоє панованя у вароши.

46

у Орябині 10. новембра 1919. года родив ся америцкый сержант морської піхоты карпаторусинского походжіня Майкл Стренк, котрый став геройом США за битву на японськум островови Иводжима у Другуй світовуй войні.
15. новембра 1904. года Кінґ Кепм Жилетт дустав патент США № 775,134 на брытву из знималными лезами.
15. новембра 1988. года Ясіф Арафат и Палестинська Націонална Рада выголосили Декларацію независимости Палестины. Уни претендовали на Западный берег, Сектор Ґаза тай Восточный Єрусалим.
11. новембра 1918. года пудписано Компєнськоє примиріня межи Німещинов а Антантов у ваґонови в хащі близь Компієня. Подля сього документа бойові дії Первої світової войны офіціално довершили ся.
11.новембра 1930. года Алберт Айнштайн тай Лео Сілард дустали патент США № 1,781,541 на абсорбційный холодник (Einstein–Szilárd refrigerator).

45

3. октобра 1957. года совітськый сопутник "Спутник-2" из псом удну став первым сопутником, што вывюг живность у космос?
Панама 3. октобра 1903. года заголосила про независимость уд Колумбії. Учиніня нової републикы дало возможность у будучности покласти Панамськый канал.
4. а 5. октобра 1922. года археолоґічна команда на чолі з Говардом Картером найшла ґарадичі тай двирі, што вели д гробниці фараона Тутанхамона?
Барак Обама 4. октобра 2008. года став первым афроамериканськым президентом США послідь свої побіды на выборах?
6. октобра 1492. года Христофор Колумб записав у свуй каждодневник про індіанцю Аравак, котрі показали його команді, як курити листя догана. Ун привюз сі знатя в Европу, де файчіня скоро поширило ся?
Берлінська стіна "впала" 9. октобра 1989. года и знаменовала кониць Студеної войны а обєднаня двох Німещин?.

44

28. октобра 1918. года Чехословакія выголосила независимость уд Австро-Мадярської імприї. Пудкарпатя, подля мирных договору, прикапчало ся д сюй державі, дустало автономію и называло ся Пудкарпатська Русь (чиськ. Podkarpatská Rus).
27. октобра 1879. года уродив ся ґрекокатолицькый сященик и первый єпископ Русинської ґрекокатолицької церкви Василь Такач.
СССР провюг нуклеарну пробу Царь-бомбы 30. октобра 1961. года. Выбух удбыв ся на архипелаґови Нова Зимля. Се быв майсилный нуклеарный выбух у історії. Ударна волна обыйшла планету тричі.
1. новембра 1993. года вступив у силу Маастрихтськый договор, што фактично знаменовав вытворіня Европської Унії.
28. октобра 1936. года в с. Стащін уродив ся русинськый языкознатиль, педаґоґ а єден из кодифікатору русинського языка у Словакії Василь Ябур.

43

20.октобра 1973. года офіциално удкрыв ся Сіднейськый оперный театер?
26 октобра Динь Карпатськых Русину у США. Сього дне в 1918. годі в Залі Независимости представитилі 21. нації пудписали «Декларацію о сполочных цілях»?
Сенат США ратификовав Договор про купованя Луїзианы 20.октобра 1803. года, што дас удвічі примножило територію США?
21.октобра 1879. года Томас Едісон довершив выліпшіня робочої електричної лампы из углянов нитков, котра світила в його лабораторії 13 годин?
Дуґлас МакАртур в ході Другої світової войны, а именно 20. октобра 1944. года, высадив ся на островови Лейте на Філіпінах и сповнив свою обіцянку «I shall return» («Я ся верну»)?

42

Офіційна передача Аляскы удбыла ся 18. октобра 1867. года у вароши Сітка?
13. октобра 2010. года 33 чилійськых банясу было спасено послі 69 дню перебываня пуд зимльов позад аварії на бані «Сан Хозе»?
Чак Йіґер 14. октобра 1947. года запустив свуй експеріменталный літак Bell X-1 и подолав звуковый барєр?

16. октобра 1978. года кардинал Кароль Йозеф Войтила став Папов Іваном Павлом II — первым не таліянськым папов за 450 году?

Аль Капоне быв засудженый 18. октобра 1931. года федералным судом США за удхыліня уд сплаты дані?

19. октобра 1987. года індекс Dow Jones Industrial Avarage (DJIA) упав на 22.6%. Се быв маймасштабный обвал фондовых бірж?

·== 41 ===

6. октобра 1973. рока зачала ся война Судного дня (Yom Kippur War), коли Еґипет тай Сирія атаковали Ізраел.
Великый пожар в Чикаґо, што быв 8. октобра 1871. рока, знищив тисячі хыж и привюг ид значущым стратам у вароши.
8. октобра 1480. рока удбыла ся "Стоянка на Угрі", то є противостояня Івана III тай хана Ахмата. В резултатови ординці уддойшли. Се рахувут кунцьом влады Орды над руськыма зимлями.
7. октобра 1954. рока IBM продемонстровала первый калкулатор, што фунґує на транзисторах, вмісто вакуумных ламп.
Ллуїс Компаніс проголосив автономну Каталонську державу в границях Шпанелської Републікы 6. октобра 1934. рока. На улицях были бунты, котрі придушила шпанелська армія.

40

…в 40. роках 19. стороча написав Тарас Шевченко дїло „Кобзар“, котрый ся став сімболом україньской літературы а народной свідомости?
…в 17. сторочі гетман Богдан Хмельницькый заключів в роцї 1654 Переяславску догоду, котра мала вызначный вплив на історію Україны?
…в роцї 1919 Україньска народна републіка завела тройзубець як штатный знак, котрый сімболізує дїдовизну Кієвской Руси?
…гетман Пилип Орлик в року 1710 створив першу конштітуцію в світї в сучаснім змыслї слова?
…в роках 1932–1933 голодомор, штучно створеный совєтьсков владов, пририхтовав о жывот 3 аж 7 міліонів Українцїв?

39

…в року 2025 платить в Газї примірїня, што є кроком к міру?
…веце як 140 країн ОСН узнають Палестину як штат?
…половина обывательства Палестины суть молоды люде до 20 років?
…Ал Акса в Єрусалимі є третя найсвятїша мешіта (мечеть) в ісламі?
…в Палестинї ся приїмають три валуты: ізраельскый шекел, еґіптьска лібра і йорданьскый дінар?

38

…в Непалї на зачатку септембра 2025 молода ґенерація Z, розгорїта корупціёв і заказом соціалных мереж, зорґанізовала масовы протесты, котры вели ку одступіню премєра К. П. Шармы Оліго, підпалїню парламенту і Найвысшого суду і цїлково веце як 30 мертвых?
…по кырвавых зражках в Катманду непальска армада взяла контролю над уліцями головного міста, завела заказ выходжіня а летїско Трібгуван было на 24 годин заперте, што паралізовало транспорт а вело ку зрушіню вшыткых лїтів?
…12. септембра 2025 Непал назначів свою першу премєрку – колишню председкыню Найвысшого суду Сушілу Каркі, котра буде вести дочасну владу на фонї условій ґенерації Z на новы вольбы а доходжіня корупції?
…протесты в Непалї выкликали масовы утїканя з вязніць, де ся на слободї вышло веце як 12 500 вязнїв, а меджі жертвами была докінця ай жена колишнёго премєра, котра загынула в дослїдку пожара?
…кріза в Непалї змусила сусїдну Індію выдати путёве варованя, зрушити екзамены CA в Катманду а актівовати гарячі лінкы на евакуацію обывателїв, а тыж вела к господарьскому упадку вздовж граніць в дослїдку запертя торгів?

37

…апартеід быв сістемов сеґреґації в Южній Африцї, котрый од року 1948 до зачатку 90. років 20. стороча насилно оддїляв людей подля расы?
…слово „апартеід“ походить з африканьского языка а значіть „оддїленость“, што точно описує політіку оддїленого бываня, школованя і роботы про розлічны расовы ґрупы?
…сістема підтримовала розвой інфраштруктуры про білой комуніты, што вело к будованю модерных школ, шпыталїв і дорог в областях выгородженых про білых обывателїв, чім ся звышыла їх жывотна уровень?
…законы апартеіду заказовали змішаня манжелства і докінця становили, котры плажы, автобусы ці шпыталї можуть розлічны расы хосновати, чім створили глубоку нерівность?
…меджінародны санкції зограли ключову ролу при паду апартеіду, протоже економічный тиск од країн як США і Европа примусили владу Южной Африкы к реформам?

36

…писаня руков помагать лїпше сі запамятати інформації як писаня на клавіатурї?
…20-минутовы перервы почас учіня звышують концентрацію і продуктівіту?
…синя фарба в класї може підпоровати творчость і спокій при учінї?
…учіня ся чуджого языка в дїтстві злїпшує коґнітівны способности на цїлый жывот?
…сміх в класї знижує стрес і помагать школярям лїпше збагати учебный матеріал?

35

…Тора є поважована за першый камінь жыдівской віры і є писана з міморяднов старостливостёв?
…шабат є нелем днём одпочінку, але ай глибокым духовным зажытком?
…613 приказань (міцвот) покрывають каждый аспект жыдівского жывота?
…сінаґоґа є нелем містом молитвы, але ай центром жыдівской комуніты?
…Свято Песах ославує ослободжіня Жыдів з еґіптьского рабства і має богаты традіції?

34

…новопоганство не є лем ожывінём старых вір, але модерным набоженьскым феноменом, котрый актівно споює мітолоґію, еколоґію і народну ідентіту?
…новопоганьскы рухы взникли в Европі на кінцї 19. і зачатку 20. стороча, але розшырили ся переважно по роцї 1960, в періодї “контркултуры”?
…в сучаснім новопоганстві ся часто хоснують старовічны сімболы, як наприклад коловрат, але їх значіня ся може значно одлишать од історічного?
…в дакотрых новопоганів ославы рівноденности і сонцестояня обсягують репродукцію на основі археолоґічных і фолклорных жрїдел?
…многы новопоганы хоснують природу за жыве бытя і свої обряды за способ, як з нёв утримовати духовне споїня?

33

…„Return to the Land” была заложена в роцї 2023 двома Америчанами — Еріком Орволлом і Пітером Чсереом з цїлём вытворити заперту комуніту лем про людей европского походжіня?
…перша часть комуніты в Арканзасї заберать приближно 150-160 акрів (0,61–0,65 км²) і уж має дорогы, школу і домы про приближно 40 осадників?
…„Return to the Land” є заказаный вступ нелем людям іншых рас, але ай Жыдам і представителям ЛҐБТ+?
…орґанізація планує розшырити свої осады за граніцї Арканзасы, конкретно до штату Місурі?
…актівісты поважують чінность „Return to the Land” за скрыту форму расовой сеґреґації, котра подля них порушує америцькы законы о рівности в бывани?

32

…Гіперборея є мітічна северна часть знамого світа, де подля ґрецькых леґенд сонце нїґда не западало і люде жыли вічно в мірї і щастї?
…назва “Гіперборея” дословно значіть “за Бореасом”, т. є. за граніцями северного вітра, незнамых кончінах за поларным кругом?
…Ґреци вірили, же Гіперборейцї честовали Аполона а же тот каждый рік одлїтали к ним на зіму до своёй сонячной северной резіденції?
…дакотры учены і містікы нововіку покушали ототожнити Гіперборею з Атлантідов, Ґроньском, Сібіром або ани Арктіков?
…в містіцї 20. стороча ся Гіперборея перемінила на образ таёмной старовіковой цівілізації, котру даякы авторы поважовали за отцюзнину Арійцїв і ани предків сучасных европскых народів?

31

…Косово є єдным з наймолодшых штатів на світї, котре выголосило незалежность выголосило аж в роцї 2008?
…в містї Прізрен ся заховали середнёвічны храмы, мечети а православны монастырї, котры суть памнятками ЮНЕСКО?
…Косово є єднов з немногых штатів Европы, де векшына обывательства суть мусулмане, але штат єдночасно дуже світьскый?
…прапор Косова быв выбраный посередництвом отворїнёй меджінародной сутяжі і сімболізує розмаїтость штату?
…в Косові є місто з назвов “Печ”, котре є в сербскій православній традіції поважоване за духовне головне місто Сербів?

30

…леґендарне місто Інків Мачу Пікчу “знову” одкрыв америцькый історік Гайрам Бінґем 24. юлія 1911, хоць містны о нём знали уж цїле стороча?
…почас холодной войны Ніксон і Хрущов 24. юлія 1956 вели славну “кухнёву дебату” прямо на выставі домашнїх конзументів в Москві?
…перша дїтина на світї почата методов IVF, Луіза Бравн ся народила 25. юлія 1978, чім зачала нова ера в репродукчной медицинї?
…корейска война нескончіла міром, але лем примірїнём в роцї 1953, а з технічного погляду Северна і Южна Корея стале во войновім станї?
…неуспішный напад Фідела Кастра на касарнї 26. юлія 1953 быв зачатком кубаньской революції?

29

20. юла 1969 рока Ніл Армстронґ став первым чоловіком, котрый ступив на Місяць?
17. юла 2014 рока літак Boeing 777, што сповняв рейс MH17 авіакомпанії Malaysia Airlines, быв збитый над Донецьков областьов. Вмерли всі 298 особы на бортови.
16. юла 1946 рока США первый раз выпробовали ядерну зброю, у події, котра ся знає ги проба „Триніті“, в штатови Ню Мексико. Се знаменовало зачаток ядерної епохы.
17. юла 1955 рока у вароши Анагайм, США зачав роботу первый Disneyland. Удкрытя трансльовало ся по телевізії, і подію перениковали міліоны американцюв єдночасно.
18. юла 1925 рока в Німещині была выпущена книга Адолфа Гітлера — „Mein Kampf“, котра пак стала основов нацизма.

28

7. юла 2011 рока Южный Судан офіціално усамостойнив ся тай став маймолодым штатом світа. Ся подїя удїяла ся послїдь довгых року конфлікта та референдума, де векшина людности проголосовали за уддїлиня уд Судана.
14. юла 1789 рока быв Штурм Бастілії в Паріжови, котрый став фактичным зачатком Великої французської револуції.
14. юла 2015 рока космічный зонд New Horizons пуйшов на свуй історичный пролїт попиля Плутона, тым самым давши людствови перві деталні образчикы планеты.
11. юла 1995 рока у Сребреницї было масовоє забуйство, пуд час котрого войська Републікы Сербської убили поверх 8 000 боснійськых мусулман. Ся траґедія названа актом ґеноціда.
12. юла 2024 рока, у Закарпатському музеї народної архітектуры і быта в Ужгороді удбыла ся презентація краєзнавчого часописа «Карпатознавство».

27

4. юла 1884. рока Франція дала подарунок США — Статую Слободы, котра стала сімболом дружбы тай слободы миже двома націями.
30. юна 1905. рока Алберт Айнштайн показав світови свою новаторську роботу з теорії шпеціалної удносности, що домак поміняло нашоє розуміня простура тай часа.
2. юла 2001 рока удїяла ся знакова подїя в медіціні — першый раз в світї было імплантовано автономноє штучноє серце AbioCor.
2. юла (остаточно 4.) 1776. рока Контіненталный конґрес США принесли історичну резолуцію про самостойность уд Великої Брітанії.
30. юна 1934. рока нацистська Нїмещина пережила „Нїч довгых ножів“, коли Гітлер наказав ліквідовати лідерів СА тай свойых політичных опонентів.
30. юна 1902. рока было основаноє «Уніо» — карпаторусинськоє выдавництво і книгопечатня в Ужгородї. Оно было створеноє „Обществом с. Василія Великого“ із цїльов продовжиня його выдавничої роботы.

26

26. юна 1945 рока в Сан-Франціско было пудписано Статут Орґанізації Зъєдиненых Націй, што офіціално заложило ОЗН?
23. юна 1894 рока на миженародному конґресови в Сорбонні в Паріжови пуд вединьом Пєра де Кубертена было принято рішеня про возрожиня Олімпійськых бавищ?
23. юна 2016 рока удїяв ся референдум, на котрому Велика Брітанія проголосувала за удъєдининя із ЕС, што дустав назву Brexit?
27. юна 1914 рока в Сараєві было застрїлино герцоґа Франца Фердинанда, наслїдника австро-мадярського престола. Сися подїя стала безпосереднов причинов, што привело світ до єдної з майкровавых войн у історії: Першої світової войны?
24. юна 1837 уродив ся Михайло Вальковскый — ґрекокатолицькый священик, карпаторусинскый історик, педаґоґ. Написав тай выдав учебник "Історія Мадярщины" для народных ошкол?

25

... Екс-премєр Франції Француа Фійон достав условный термин за то, що поклав свою жону на фіктивну посаду?
... Лувр у Паріжі быв запертый позад страйк роботнику, котрї протестовали против надмірно тяжкої роботы тай недостатка персонала?
... 21. юна щорока світ сяткує Межинародный динь йоґы?
... 22. юна 2025 рока Кральовська обсерваторія у Ґрінвічови сяткує своє 350. роча — іменно удцї йде удрахованя нулового мерідіана?
... 20. юна 26 року назад, у Мукачові была выдана книга «Материнськый язык: писемниця русинського языка». Авторы: Михайло Алмашій, Ігорь Керча, Василь Молнар, Штефан Попович?

24

…в роцї 1987 19-рочный америцькый аматерьскый пілот Матіас Руст прилетїв легкым летадлом через совєтьску протиповітряну оборону і пристав на Червенім намістї в Москві, што было великым вдарїням про репутацію совєтьской армады?
…в роцї 1961 СССР отестовав “Царь бомбу” найсилнїшу термонуклеарну бомбу в історії з енерґіёв 50 меґатон, што было 3300 раз веце як сила бомбы зошмареной на Гірошіму?
…в роцї 1985 Міхаіл Ґорбачов і Роналд Рейґан ся провели в Женеві історічне стрїтнутя, котре значіло зачаток діалоґу о зниженю чіслу ядровых збрань і ослаблїня напятя меджі СССР і США?
…в 50. роках 20. стороча США розробили тайный план під назвов ”Дропшот”, котрый предпокладав ядровый удар на 100 міст в СССР в тім чіслї Москву в припадї повноцїнной войны?
…почас холодной войны обидві стороны вытваряли пропаґанду: СССР пропаґовав комунізм через радія “Слобода”, затля што США хосновали Голівуд на пропаґацію капіталізму?

23

…термін “Холодна война” першыраз хосновав писатель Джордж Орвелл в роцї 1945 в своїй есеї “Вы і атомова бомба”, в котрій передвідїв конфронтацію меджі суперсилами, котры мають ядрову зброю?
…Берліньска стіна, поставена в роцї 1961 ся стала сімболом холодной войны, роздїляючі Выходный і Западный Берлін і ёго пад в роцї 1989 значів зачаток завершіня конфлікту?
…в 60. роках XX. стороча США тайно розставили ядровы ракеты “Юпітер” в Турції, што было єднов з прічін, чом СССР розставив ракеты на Кубі, чім запрічінив кубаньску крізу?
…в роцї 1962 быв світ почас кубаньской крізы на окраї ядровой войны, кедь СССР умістив на Кубі ядровы ракеты і США ся готовали до інвазії, але кріза ся вырїшыла діпломатічныма веджінями говорів?
…в роцї 1955 СССР і США суперили до конця в шаху, причім борьба меджі Борісом Спасскым і Боббі Фішером в роцї 1972 ся стала сімболом ідеолоґічной конфронтації названой “борьбов стороча”?

22

…в роцї 1991 спустив Тім Бернерс-Лі першый вебовый сервер, чім ся зачав вытворяти Цїлосвітову павучіну (World Wide Web), котра змінила способ комунікації і шырїню інформації?
…в роцї 1963 Валентіна Терешкова ся стала першов козмонавтков, котра летїла в козмічній лодї “Восток-6” і стравила в козмосї приближно 3 днї?
…в роцї 1953 Едмунд Гілларі і шерпа Тензінґ Норґей ся стали першыма людьми, котры офіціално покорили гору Еверест, найвысшый верьх світа?
…в роцї 1945 зошмарили США атомовы бомбы на Гірошіму і Наґасакі, што было перше і єдине хоснованя ядровой збрани на войнї, котре прискорило капітулацію Японії?
…в роцї 1969 на фестівалі Вудсток в США ся зобрало приближно 400 000 людей і став ся сімболом контракултуры 60. років ХХ. ст., на котрім выступили леґенды як Джімі Гендрікс і Джаніс Джоплін?

21

…в роцї 2024 олімпійскы гры в Паріжі ся першыраз в історії провели не на штадіонї, але на рїцї Сена, котров шпортовцї ся сплавляли на лодях перед 300 000 позерателями?
…в роцї 2023 нашли археолоґы в Еґіптї покрыту золотом мумію в сакрофаґу, котрый веце як 4300 років зіставав непорушеный, і одкрыли так новы подробности о погробных рітуалах в старовікім Еґіпту?
…в роцї 2025 планує NASA спустити місію Dragonfly, котра вышле дрон на Тітан, місяць Сатурну, жебы бадати ёго поверьхню і глядати знамкы жывота?
…в роцї 2022 учены в рамцї місії DART першыраз успішно змінили траєкторію астероіду, чім доказали, же людство може охранити Землю перед козмічныма грозьбами?
…в роцї 2024 была на Антарктідї зафіксована найнизша температура за послїднїх 50 років — -89,7°C, што выкликало новы діскусії о змінї клімату?

53

52

51

50

49

48

47

46

45

44

43

42

40

39

38

37

36

35

34

33

32

31

30

29

28

27

26

25

24

23

22

21

20

19

18

17

16

15

14

13

12

11

10

09

08

07

06

05

04

03

02

01