Велатіцька култура
Велатіцька култура або точнїше старша/велатіцька фаза округу середнёдунайскых урновых поль была култура/фаза асі 1250 аж 1000 до н. е. (т. є. в молодій бронзовій добі) на южній Мораві, югозападнім Словеньску, в Нижнїм Ракуську, Бурґенландї і северозападнім Мадярьску.[1] Є названа подля села Велатіцї недалеко Бырна.
Розвиток ся прямо зо середнёдунайской могыловой културы.
Дїлить ся на:[1]
- старый ступінь: ступінь Баєрдорф-Ледніцї
- середнїй ступінь: ступінь Велатіцї-Очков
- молодый ступінь: ступінь Облековіцї
Словеньско
[едітовати | едітовати жрідло]На Словеньску ся находила прибл. в роках 1250 – 1000 до н. е. западно од рїкы Ваг.
Вызначны градиска велатіцькой културы суть Костолець в селї Дуцові, Поганьска над Плавецькым Подградім і Девін, меджі вызначныма урновыма похованём суть Хотін, Девіньска Нова Весь, Зогор і вызначна є могыла в Очкові. Култура ся подобала чаканьской културї. Як она овладала гранічны теріторії лужіцькой културы. Є характерізована окрем іншого лем єдинечны ся обявуючіма могылами (зато з богатыма мілостынями) і круговыма найвекше двойпросторовыма будовами. Розсягла князївска могыла в Очкові є вонкашнїм знаком нападной сполоченьской діференціації в тім часї.
Около року 1200 до н. е. ся чісло обывательства на Словеньску знижыло, што барже правдоподобно повязане з участёв велатіцькой і сусїднёй чаканьской културы на тзв. стягованях народів бронзовой добы. З першым стягованым, повязаным з нападами тзв. морьскых народів во Выходнім Середнёморю (зніщіня Креты, мікеньской цівілізації, бої з Еґіптом), котры ся скончіли зачатком 12. стороча до н. е., і асі ай приходом Дорів до Ґреції, очівісно повязана ай (на западнім Словеньску) зміна упорядкованя сполочности, котру однынї ведуть воєньскы вождї, з котрых ся конштітуовали князї і вельможі.
По перелому Райнекого ступня Ha A1 і Ha A2 (т. є. около року 1100 до н. е.) ся теріторія той културы вылюднює і збіднює, з чого мож выводити резултат, же ся прислушници той културы (може етнічно ідентічны з Праіталіками) брали участь в другій волнї великого переселїня народів бронзовой добы. Наслїдуючій період велатіцькой културы є основов подольской културы.
Жрїдло
[едітовати | едітовати жрідло]Тоты даны суть часточно або цалком основаны на перекладї статї Velatická kultúra на словеньскій Вікіпедії.